EMDR bij volwassenen met autisme: hoe werkt dat?

EMDR

Misschien heb je wel eens van EMDR-therapie gehoord. EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing en is een therapie om trauma’s en nare ervaringen te verwerken.

Wellicht denk je nu vooral aan oorlogsveteranen die zwaar getraumatiseerd thuiskomen. EMDR is echter ook effectief bij andere psychische problemen, bijvoorbeeld angst- en paniekstoornissen.

Ook bij mensen met autisme kan EMDR-therapie goed werken. Maar hoe gaat EMDR precies in zijn werk en is het daadwerkelijk effectief?

Medelijden met de werkende mens

Toen ik een aantal jaar geleden een training voor volwassenen met autisme bij het Dr. Leo Kannerhuis deed, ging ik daar elke maandag met de bus naartoe. Ik vond het erg fijn om naar de training te gaan. Na maandenlang thuis zitten had ik eindelijk structuur en een doel. Ik mocht in een groep van lotgenoten aan mijzelf werken, om uiteindelijk weer sterk en zelfverzekerd in mijn schoenen te staan.

Tijdens de training had ik een duidelijk doel: ik wilde weer aan het werk. Mijn motivatie was zo groot dat ik hierin zelfs moest worden afgeremd door de trainers. Ik had op werkgebied namelijk nogal wat meegemaakt, zoals een burn-out, en mocht het best even rustig aan doen.




Dat ik het beter even rustig aan kon doen, bleek wel uit de respons die ik had op weg naar de training. Terwijl ik op het station op de bus wachtte, bekeek ik vol medelijden hoe zakenlui met koffertjes gehaast langsliepen. Ik had echt met ze te doen: zij zouden de hele dag in een muf kantoor vertoeven, terwijl ik naar training mocht.

Eenmaal in de bus staarde ik wat uit het raam. De bus kwam altijd langs hetzelfde kantoorpand. Dan zag ik rijen ordners in een boekenkast staan en mensen typend achter computers. Wat een verschrikking! Ik moest er echt niet aan denken om daar te moeten werken. Ik werd er bijna misselijk van. Wat zielig voor die mensen…

Burn-out

Nu ik hieraan terugdenk, moet ik wel even glimlachen. Mijn heftige respons op de werkende mens had duidelijk te maken met mijn eigen werkervaring. Toen ik fulltime als redacteur werkte, zat ik zelf dagenlang achter de computer te ploeteren. Het werk was veel te zwaar voor me. Ik had last van slapeloosheid, psychosomatische klachten en kwam steeds vaker huilend thuis. Uiteindelijk raakte ik burn-out.

Mijn werkperiode kende ook leuke kanten, maar uiteindelijk hield ik er vooral een bittere smaak aan over. Tijdens mij burn-out en re-integratie werd ik op het werk niet goed ondersteund. Er was weinig begrip en ik moest te snel weer aan het werk. Dit alles heeft ervoor gezorgd dat het voor mij een traumatische ervaring was. Geen wonder dat ik zo heftig reageerde op kantoorlui!

Het was duidelijk dat dit zo niet langer kon. Als ik ooit weer aan het werk wilde, moest ik eerst met deze nare ervaringen afrekenen. Gelukkig kon ik bij het Dr. Leo Kannerhuis EMDR-therapie krijgen.

Hoe ziet een EMDR-sessie eruit?

Toen ik voor het eerst EMDR kreeg, vond ik het allemaal maar raar. De behandeling ging totaal anders dan alle therapieën die ik tot dan toe had gehad.

Allereerst vertelde ik over mijn werkervaring en burn-out en waarom dit voor mij zo traumatisch was. Vervolgens mocht ik het beeld omschrijven dat het sterkst de emotionele lading weergaf van de hele situatie. Voor mij was dat het beeld dat ik op mijn werk achter de computer zat. Ik zag mijzelf zo weer zitten, alsof ik over mijn schouder meekeek. Ik voelde weer de wanhoop, de oververmoeidheid en het onbegrip van mijn werkgever. Het was alsof ik naar een foto keek van toen.




Ik mocht de herinnering een score geven van 0 t/m 10 en gaf die een 9, de bijna hoogste score qua pijn/emotionele lading. Het idee is dat de score tijdens de sessies steeds lager wordt en uiteindelijk op 0 uitkomt. Bij 0 kun je naar het beeld kijken zonder emotionele lading.

Met dit beeld in gedachten moest ik naar een balk kijken. Op de balk was een stip die heen en weer bewoog. Die stip moest ik met mijn ogen volgen, van links naar rechts en terug. In het begin viel dat niet mee. De stip ging te snel en het was even ontdekken welke snelheid voor mij het beste werkte. Toen de snelheid eenmaal goed was, lukte het en volgde ik een tijdje de stip. Ik weet niet meer precies hoelang, maar waarschijnlijk een halve minuut.

Dit werd een paar keer herhaald terwijl ik dit specifieke beeld in gedachten had. Tussen de sessies door mocht ik vertellen wat ik allemaal dacht en voelde. Dan kwamen er nieuwe beelden en emoties omhoog. Met die beelden en emoties in gedachten mocht ik opnieuw de stip volgen, enzovoort.

Tussendoor bekeek ik opnieuw het beeld waarbij ik achter de computer zat. Dit mocht ik een score geven. Ik merkte dat de emotionele lading minder werd. Ik daalde naar een 7 en later naar een 3.

Opnieuw gingen we aan de slag. Ik mocht me richten op wat ik in mijn lichaam voelde bij het zien van dit beeld. Soms kwamen er toch weer nieuwe emoties en herinneringen omhoog, die dan behandeld werden. Uiteindelijk kostte het me een paar behandelsessies om de emotionele lading bij dit beeld helemaal kwijt te raken en op een score van 0 uit te komen.

De sessies waren voor bij erg intensief. Vaak werkten ze nog door als ik naar huis ging en ik was dan ook erg moe. Ik plande die dag dan ook geen andere afspraken.

Ter info: in plaats van een balk met een stip gebruiken therapeuten ook een bewegende hand, een pendel of een koptelefoon met links en rechts piepjes.

Waarom werkt EMDR?

Het lijkt bijna wonderlijk: hoe kan het dat een bewegende stip zo’n nare gebeurtenis neutraliseert? Eerlijk gezegd had ik vooraf zo mijn twijfels.

Gelukkig hoef je niet in EMDR te geloven om resultaat te krijgen. En ik had resultaat! Na de behandeling had ik namelijk geen medelijden meer met kantoorlui. Opeens snapte ik dat dit voor hen wel leuk werk was, maar dat ik liever ander werk zou doen. Ook kon ik weer op vacaturesites kijken zonder angstaanvallen te krijgen.

Maar hoe werkt het dan? Neurowetenschappers van het Donders Instituut hebben onlangs aangetoond dat de oogbewegingen bij EMDR de activiteit van de amygdala onderdrukken. De amygdala is het stukje hersens dat de emotionele lading bij herinneringen regelt. Door je op de oogbewegingen te concentreren, heb je minder aandacht voor de emotionele lading bij de herinnering. Je kunt namelijk niet twee dingen tegelijk doen (1). Ik stel mij zo voor dat deze ‘afleiding’ bij het denken aan de gebeurtenis de gebeurtenis en de emotionele lading loskoppelt. Voor mij voelde dat althans zo. Opeens kon ik weer aan de gebeurtenissen denken als feiten, zonder overspoeld te worden door emoties.

EMDR bij volwassenen met autisme

Als je als volwassene met autisme EMDR wilt, kun je het beste op zoek gaan naar een therapeut die gespecialiseerd is in autisme of in elk geval weet wat autisme inhoudt. Mijn therapeut was hierin gespecialiseerd, waardoor de communicatie extra duidelijk was en ik weinig over mijn autisme hoefde uit te leggen. Dat was zeer prettig en ik voelde mij echt begrepen.

Heb je zelf nare ervaringen die je moeilijk kunt verwerken? Dan zou ik EMDR zeker aanraden. Ik weet niet of het bij iedereen werkt, maar bij mij dus wel. Naast bovenstaande gebeurtenissen heb ik ook andere nare ervaringen met EMDR kunnen verwerken.

 

Heb jij ervaring met EMDR? Hoe was het voor jou?

 

Bronnen

(1)

Zo zorgt EMDR voor traumaverwerking

Speak Your Mind

*