Schrijven als medicijn bij psychische klachten: zo doe je dat

schrijvenMensen met psychische klachten hebben het vaak niet makkelijk. Een psychische stoornis kan je echt belemmeren in je werk, een sociaal leven en gewoonweg genieten. Afhankelijk van je psychische klachten zijn er allerlei therapieën en medicijnen beschikbaar.

Helaas zijn er ellenlange wachtlijsten en is therapie alleen niet altijd afdoende. Ook als je thuis bent blijven de klachten aanwezig en ratelt je hoofd door alle gedachten en zorgen. Zou het niet fijn zijn als je zorgen van je af kon schrijven?

Een hoofd vol pingpongballen

Soms lijkt het wel alsof mijn hoofd een ton is waarin duizenden pingpongballen op een neer kaatsen. De ene gedachte volgt de andere op, om alweer ingehaald te worden door de volgende. Hoezeer ik het ook probeer, ik kan mijn hoofd niet leeg maken.

Soms herhaal ik hele gesprekken in mijn hoofd, omdat ze me dwars zitten, of verzin ik complete dialogen voor het volgende gesprek. Het lijkt wel alsof er hele films in mijn hoofd afspelen, van wat er kan gebeuren en hoe het anders had gekund.

Het zal je niet verbazen dat zo’n druk hoofd ontzettend vermoeiend is. De druk loopt letterlijk op en mijn hoofd staat op knappen. Gevolgen zijn hoofdpijn, oververmoeidheid, overprikkeling en slapeloosheid.

Je hoofd leegmaken door te schrijven

Gelukkig heb ik een manier gevonden om de druk in mijn hoofd te verlichten. Al van jongs af aan hou ik een dagboek bij. En ja, er liggen intussen stapels dagboeken in mijn kast, vol verhalen, zorgen en avonturen.

De laatste jaren schrijf ik alleen als er iets vervelends aan de hand is. Ik denk wel eens: als iemand mijn dagboeken ooit vindt, lijkt het net alsof ik een verschrikkelijk leven heb gehad. En natuurlijk is het niet makkelijk om autisme te hebben, maar ik maak ook echt leuke dingen mee. Feit is gewoon dat het mij psychisch het meest helpt om narigheden van me af te schrijven.



Het schrijven in een dagboek is alsof je tegen een vertrouwenspersoon praat. En weet je wat zo fijn is? Je kunt alles zeggen, zelfs kwetsende en nare dingen die je gewoon even kwijt wilt. Niets hoeft, alles mag. Er is niemand die zegt: ‘hou eens op met dat geklaag’ of ‘zo is het wel genoeg’. Je kunt net zo lang schrijven als je wilt en alles eruit gooien.

Uiteraard deel ik lief en leed ook met dierbaren en met mijn begeleider, maar ik vind het fijn om hen niet teveel te belasten. Soms is het gewoon heerlijk om helemaal los te gaan op papier, zonder dat iemand het hoeft aan te horen. De woorden zijn als een stroom gevoelens uit mijn hart. Na het schrijven voel ik mij verlicht en kan ik bepaalde dingen makkelijker loslaten.

Maar hoe begin je dan?

Eigenlijk maakt het niet uit hoe je begint met schrijven. Er zijn geen regels en het hoeft zeker geen literair kunstwerkje te worden. Neem een boekje of een stuk papier (of een leeg Word-document) en ga na wat je precies voelt. Voel je je bang of juist verdrietig? Heb je ergens pijn? Erger je je ergens aan?

Schrijf dat dan op. Je zult merken dat je gedachten elkaar vanzelf opvolgen en die schrijf je vervolgens ook op. Zo zou je bijvoorbeeld kunnen schrijven over:

  • Een collega die altijd achter je rug om zit te praten.
  • De pijn in je been die niet overgaat en waar je je zorgen over maakt.
  • De verloop van je beoordelingsgesprek en hoe verdrietig je je voelt omdat je niet gewaardeerd wordt.
  • Een lijst met dingen die je de volgende keer gaat zeggen tijdens een gesprek.

Een voorbeeld van een stuk uit een dagboek:

Wat een rotdag vandaag. Het liep totaal niet op het werk en het leek wel alsof iedereen kritiek op me had. Ik kon wel door de grond zakken toen ik ook nog een kop koffie omstootte en er een grote vlek in het tapijt kwam, die niet meer weg te poetsen valt. Wat ben ik blij om weer thuis te zijn, even lekker op de bank hangen en niets hoeven…

Dit is slechts een voorbeeld van hoe een dagboek eruit kan zien. Er bestaat geen goed of fout en uiteindelijk gaat het erom dat jij je hoofd leeg maakt en je beter voelt.

Drie positieve dingen

Ik ervaar geregeld periodes waarin ik in een dip zit. Ik noem het geen depressie, want daarvoor zijn de klachten te licht en kortstondig. Ik weet echter dat als ik niets doe, het wel een depressie kan worden.

Wat mij erg geholpen heeft is de volgende oefening: schrijf dagelijks drie dingen op waar je echt blij van wordt of die gewoonweg positief zijn.

Je kunt dit lijstje in een dagboek of notitieboekje schrijven. Ga serieus bij jezelf na waar je blij mee bent. Dit kan van alles zijn, ook iets uit het verleden. Soms is het echt even graven, vooral als je je heel somber voelt en niets leuk lijkt. Het hoeven ook geen enorme prestaties te zijn. Soms zijn kleine dingen al genoeg.

Een voorbeeld van een lijstje:

  • Wat heb ik vandaag weer heerlijk gewerkt. Ik ben echt blij dat ik dit werk heb en me zo voldaan kan voelen.
  • Hoera! Na maanden uitstellen heb ik eindelijk de ramen gelapt.
  • Zilver (konijn) kwam net op schoot zitten om zich te laten aaien. Wat een voorrecht om zo’n lief beestje te hebben.

De bedoeling is dat je het lijstje niet alleen opschrijft, maar ook voelt. Probeer het positieve toe te laten, ook al is dat moeilijk. Ik weet dat het verleidelijk kan zijn om in het negatieve te zwelgen, maar probeer uit die put te kruipen. Alleen jij kunt dat doen.



Helpende gedachten

Naast bovenstaande technieken kan het helpen om helpende gedachten op te schrijven. Helpende gedachten zijn gedachten die je beter en sterker laten voelen, bijvoorbeeld als je iets heel spannends gaat doen of bang bent om te falen. Op zo’n moment kan je hoofd vol negatieve gedachten zitten, vol belemmerende angsten. Deze negatieve gedachten kun je omzetten naar helpende gedachten. Dit doe je als volgt: schrijf al je negatieve gedachten op.

Voorbeelden van negatieve gedachten bij een naderend tandartsbezoek:

  • Ik raak vast in paniek.
  • Wat als ik me verslik terwijl hij aan het boren is?
  • Misschien moet mijn kies wel getrokken worden.

Deze gedachten kun je omzetten in helpende gedachten:

  • Ja, ik kan in paniek raken. De vorige keer dat dit gebeurde wist de tandarts mij echter te kalmeren en kon de behandeling alsnog doorgaan. Uiteindelijk heb ik het toch maar gedaan.
  • Er loopt inderdaad wel eens wat water in mijn keel, maar tot nu toe wist ik dit altijd weg te slikken. Mocht ik me echt verslikken, dan zal de tandarts dit echt wel merken en me even de tijd geven om tot mijzelf te komen.
  • Er is geen reden waarom er een kies getrokken zou moeten worden. Ik heb alleen maar een gaatje. Mocht het toch nodig zijn, dan zie ik wel weer. Ook dat zal ik dan kunnen doorstaan.

Puntsgewijs ga je zo je negatieve gedachten langs. Je zult merken dat het opschrijven van helpende gedachten kalmerend werkt. Feitelijk streep je je negatieve gedachten af en zet je er iets positiefs voor in de plaats, woorden die je zelfvertrouwen en kracht geven. Eventueel kun je dit samen met je begeleider of hulpverlener doen.

Onderweg schrijven

Het is goed mogelijk dat je niet alleen thuis behoefte hebt om te schrijven. Negatieve gedachten en angsten kunnen je overal overvallen, ook in de trein of op het werk. Het kan fijn zijn om altijd een boekje bij je te hebben, waarin je je gevoelens kwijt kunt.

Toen ik last dat van paniekaanvallen heeft het me erg geholpen om in het openbaar vervoer te schrijven. Niet alleen gaf het afleiding; het opschrijven van mijn gevoelens liet de paniek zakken en hielp me mijn gedachten te ordenen. Soms had ik zulke irreële angsten dat ik in verbazing naar mijn woorden staarde. Plotseling leken ze bizar, bijna hilarisch, waardoor ik ze kon relativeren.

Ook het gewoonweg uiten van hoe verschrikkelijk rot je je voelt helpt vaak al.

Helpt schrijven niet bij jou?

Misschien dat schrijven in jouw geval helemaal niet helpt. Dat is niet erg. De ene methode werkt nu eenmaal beter bij de een dan bij de ander. Belangrijk is dat je hulp zoekt door bijvoorbeeld naar de huisarts te gaan en je te laten doorverwijzen voor je klachten.

 

Helpt schrijven jou? Maak je nog gebruik van bepaalde technieken?

 

Comments

  1. Ik schreef vroeger DAGBOEKEN vol. Elk dagboek kreeg een andere naam, sommige kregen dezelfde naam omdat ik me dan ‘veiliger’ voelde. Omdat ik veel verhuisd ben heb ik 11 jaar geleden er voor gekozen om ze weg te gooien want dat scheelde enorm veel gewicht en ruimte tijdens ’t verhuizen. Ik ben er achteraf wel blij om, want ik was niet zo’n blije tiener, maar aan de andere kant mis ik wel de verslagen die ik schreef van alle concerten waar ik heen was gegaan.

    Zo nu en dan schreef ik wel weer wat op papier, maar schrijven werd steeds moeilijker met de hand te doen vanwege m’n fibromyalgie.

    MAAR! Ik ben afgelopen maandag weer begonnen! Ik heb een leuk notitie boekje gekocht, stickers en stiften… ik heb nog zat kleur pennen want ik vind ’t altijd leuk om met verschillende kleuren te schrijven en nu met ’t internet delen heel veel mensen met hoe ze hun dagboeken schrijven.

    Dit is mijn formaat nu:

    Prestatie (Accomplishment):
    Oops moment (mistake):
    Dankbaarheid (gratitude):
    Quote:
    Muziek:
    Eten:
    Happy lijst!

    Dus op 12 maart ziet mijn dagboek er zo uit:

    Prestatie: Ik ben naar Den Haag geweest met mijn beste vriendin A. Ik had mezelf een budget van 50 euro gegeven en ik heb maar 38 uitgegeven! Het meest dure was een nieuwe handtas bij de Primark, maar die had ik ook echt wel nodig! Mijn lichaam hield ’t vol en geen reis problemen! YAY!

    Oops: De hamburger van de Burger King zag er miserabel uit. Niet opgegeten. Ga niet meer naar die BK.

    Dankbaarheid: Ik ben dankbaar voor A die ik in september dit jaar 21 jaar ken. Ik ben ook dankbaar voor m’n vriend die maar besloot eten te bestellen toen we alle twee een beetje later dan normaal thuis waren gekomen!

    Eten: Biefstuk met groenten en patat.

    Happy list: Starbucks. Lush. Muziek. Schrijven. Lol hebben met vrienden. Vriend. Beste vriendin. Lichaam. Lachen. Blijdschap. Wifey. Star. Kat. Iced Tea. The Dead Files.

    Muziek: Ben E. King – Stand by me
    McFly – Not Alone
    The Kelly Family – You got me rockin’ now (NOSTALGIE FFS)
    Avril Lavigne – Anything but ordinary.

    Quote: A friend is one who knows all about you and still likes you.

    Op het internet kun je ook nu vragen lijsten vinden om bijvoorbeeld een vraag per dag te beantwoorden. Zo kun je je dagboek ook opvullen en een beter beeld van jezelf krijgen.