Autisme en de feestdagen: overprikkeling voorkomen met deze tips

Feestdagen autisme

“Leuk, Kerst! Wat verheug ik mij erop!” Ja, jij wel, denk je. Maar ik? Hoe overleef ik het dit jaar weer? Half november staan de eerste kerstbomen al te twinkelen en sturen overenthousiaste familieleden al hun verlanglijstjes door. Het lijkt wel alsof iedereen het leuk vindt. Heeft niemand dan door dat jij na de feestdagen een week moet bijkomen? Hoe kom je met autisme de feestdagen door zonder overprikkeling en oververmoeidheid?

Nou moet ik zeggen dat bovenstaande niet helemaal op mij van toepassing is. Echt, ik hou van Kerst! En van Oud & Nieuw. Dat heb ik altijd al gedaan. Maar dat wil niet zeggen dat ik er ongeschonden doorheen kom. Integendeel. Ook ik raak overprikkeld en vermoeid. Toch vind ik steeds meer manieren om ermee om te gaan.

  1. Spreid de Kerstdagen uit

Dit zal niet voor iedereen mogelijk zijn, maar voor mij dit jaar wel. Sinds vorig jaar heb ik niet alleen mijn eigen familie, maar ook een schoonfamilie. En die vieren graag beide Kerst met mij. Heel lief, maar voor mij is één kerstdag al heftig qua prikkels en vermoeidheid.

Gelukkig hebben we dit jaar een oplossing. Op de dag voor Kerst ga ik naar mijn schoonfamilie en op 2e Kerstdag naar mijn ouders. Het voelt wel een beetje gek om op 1e Kerstdag alleen thuis te zijn, maar zo kan ik tussendoor ontprikkelen en bijkomen. Het fijne is dat ik mijzelf goed kan vermaken en het heerlijk vind om het in mijn eentje knus te maken, met lekker eten, een drankje, een boek en kaarsjes. Nou ja, alleen? Er huppelen vier konijntjes om mij heen!

Kerst vieren hoeft dus niet per se op Kerst. Je kunt zelfs de dag na Kerst een bezoekje plannen. Of de ene familie met Kerst zien en de andere met Nieuwjaar. Misschien vindt je familie dat jammer, wat ergens begrijpelijk is. Probeer uit te leggen dat je anders overprikkeld raakt of zelfs al bij binnenkomst overprikkeld bent. Niet alleen voor jou – maar ook voor hen – zal Kerst leuker zijn als je fit bent. Jij moet je je hele leven al aan iedereen aanpassen. Misschien kunnen zij jou nu helpen door out-of-the-box te gaan?

2. Maak de feestdagen haalbaar

Dat je autisme hebt, wil niet zeggen dat de feestdagen niet haalbaar of fijn kunnen zijn. Soms zijn wat aanpassingen voldoende om overprikkeling te voorkomen.

Wellicht zorgt corona er al voor dat de dagen dit jaar minder druk zijn. Toch kunnen meerdere bezoekjes zeer uitputtend zijn. Het kan dan helpen om de bezoekjes in te korten. Zo kun je afspreken dat je alleen samen dineert of bruncht. Mensen zijn vaak al blij als ze je even zien. Verder kan het helpen om je op momenten af te zonderen. Dat kan door in de keuken eten voor te bereiden, even af te wassen of een blokje om te gaan. Ben je in een zeer vertrouwde omgeving? Misschien kun je dan zelfs even een half uurtje gaan liggen.

Een activiteit kan ook voor rust zorgen. Als veel praten je vermoeit, zou  je samen een film kunnen gaan kijken. Ik vind zelf een gezelschapsspel leuk. Je bent dan toch samen bezig, maar hoeft niet diepgaand te praten.

3. Doe wat jij leuk vindt

Kerst kan echt als een verplichting voelen. Er wordt kennelijk geëist dat jij komt opdraven bij een ‘feest’ waar je letterlijk ziek van wordt. Leuk voor je familie, maar jij kunt vervolgens een week in bed liggen.

Als de feestdagen zo naar voor je zijn, waarom doe je het jezelf nog aan? Vraag jezelf eens af wat JIJ wilt. Wil je lekker met de hond het bos in? Ga je liever naar een huisje, lekker alleen of met je partner? Of liever Netflixend op de bank?

Het zal niet meevallen om je eigen weg te volgen als je familie in opstand gaat. Probeer uit te leggen dat je letterlijk ziek wordt van deze dagen en er echt niet van kunt genieten. Mogelijk komen ze met oplossingen waardoor de dagen wat dragelijker voor je worden. Het is dan aan jou of je alsnog tijd met ze doorbrengt of toch je eigen plan volgt. Je hoort altijd dat Kerst voor iedereen leuk moet zijn. Tel jij dan niet mee?

4. Plan vrij rondom de feestdagen

Het helpt mij om rondom de feestdagen vrij te hebben. Daarom heb ik dit jaar twee weken vrij gepland. Zo kan ik voor Kerst alvast bijkomen, zodat ik fit op bezoek ga. Ook tussen en na de feestdagen heb ik vrij. Voor mij geldt dat vooral alleentijd belangrijk is voor herstel. Ik plan dus weinig afspraken en doe lekker waar ik zin in heb.

Hoe ga jij om met de feestdagen? Deel je tips gerust onder dit artikel.

Speak Your Mind

*